مدیرعامل Science Corporation، مکس هوداک، اعلام کرد که این شرکت تراشه بازیابی‌کننده بینایی خود، PRIMA، را در نخستین بیمار مبتلا به بیماری اشتارگارت کاشته است؛ بیماری ارثی چشمی‌ای که به‌تدریج بینایی مرکزی را از بین می‌برد. هوداک، رئیس پیشین و هم‌بنیان‌گذار Neuralink، شرکت فعال در حوزه ایمپلنت‌های مغزی، روی صحنه رویداد TechCrunch Disrupt توضیح داد که فعالیت شرکت روی PRIMA چگونه در راستای تلاش گسترده‌تر آن برای توسعه نوعی رابط مغز و رایانه (BCI) قرار می‌گیرد.

هوداک روی صحنه گفت: «شبکیه بخشی از دستگاه عصبی مرکزی است. ما ایمپلنت‌های حلزونی، پروتزهای شبکیه و پروتزهای حرکتی را انواع مختلف BCI می‌دانیم.»

هوداک چشم‌اندازی را ترسیم کرد که در آن، BCIها به طیف گسترده‌ای از کاربردهای فناوری پزشکی گسترش می‌یابند و صرفاً ابزاری برای کنترل رایانه‌ها نخواهند بود.

PRIMA در اروپا برای بیمارانی که بینایی خود را بر اثر آتروفی جغرافیایی، شکل پیشرفته‌ای از دژنراسیون ماکولا وابسته به سن، از دست داده‌اند در دسترس تجاری قرار دارد؛ اما این شرکت معتقد است رویکردش را می‌توان برای درمان چندین بیماری، از جمله بیماری اشتارگارت که در حال حاضر لاعلاج دانسته می‌شود، به کار گرفت.

بیماری اشتارگارت به بخش بیرونی شبکیه آسیب می‌زند و باعث مرگ تدریجی سلول‌های حساس به نور چشم می‌شود، در حالی که ممکن است بخش درونی شبکیه ــ قسمتی که سیگنال‌های بینایی را به مغز منتقل می‌کند ــ سالم بماند. این بیماری نقطه‌ای کور در مرکز میدان دید ایجاد می‌کند که به‌تدریج بزرگ‌تر می‌شود. حدود ۱۵۰ هزار نفر در سراسر جهان بر اثر این بیماری بینایی خود را از دست داده‌اند.

هوداک گفت: «یکی از ویژگی‌های خوب این رویکرد مبتنی بر دستگاه این است که، همان‌طور که گفتم، مغز یک رایانه است و بینایی پتانسیل الکتریکی دارد؛ یعنی فعالیت الکتریکی در امتداد عصب بینایی. برای مغز، بینایی چیزی جز این نیست؛ بنابراین اگر بتوانید عصب بینایی را وادار کنید سیگنال‌های درست را به بقیه مغز بفرستد، می‌توانید بینایی را برای مغز فراهم کنید.»

این شرکت می‌گوید نخستین بیمار مبتلا به بیماری اشتارگارت، در ماه مه و در چارچوب کارآزمایی در حال انجام آن در بیمارستان چشم سیدنی استرالیا، ایمپلنت PRIMA را دریافت کرد. این بیمار در نخستین جلسه توان‌بخشی خود یک حرف را دید و در جلسه دوم توانست یک واژه را بخواند.

برای استفاده از این دستگاه، بیماران یک عمل یک‌ساعته انجام می‌دهند که طی آن تراشه‌ای کوچک در پشت چشم، جایی که گیرنده‌های نوری تحلیل رفته‌اند، کاشته می‌شود. سپس عینکی مجهز به دوربین می‌زنند که نمای دنیای اطراف را به تراشه منتقل می‌کند. این ایمپلنت در اصل مانند گیرنده‌های نوری مصنوعی عمل می‌کند.

هوداک گفت: «دستگاهی که این بیمار دریافت کرده، ایمپلنتی به ابعاد دو در دو میلی‌متر است که در بخش پشتی چشم و زیر آن قرار می‌گیرد؛ بنابراین، انگار از میان یک نی نگاه می‌کنید. میدان دید وسیع و دید رنگی ندارد. بخشی از میدان دید مرکزی بیمار را پوشش می‌دهد که در آن تصویر سیاه‌وسفید است، اما وضوح بالایی دارد. تصویر با کنتراست زیاد و واضح است و بیمار می‌تواند هر بار چند حرف را ببیند. گام بعدی بزرگ‌تر کردن میدان دید است. برای این کار باید ایمپلنت بزرگ‌تری بسازیم و با انحنای چشم کنار بیاییم؛ همچنین باید الکترودها را کوچک‌تر کنیم تا به سطح جزئیات بینایی طبیعی نزدیک‌تر شویم.»

او ادامه داد: «فکر می‌کنم مسیر روشنی پیش رو داریم. نسل بعدی این فناوری در دست توسعه است و سال آینده روی انسان آزمایش می‌شود. فکر می‌کنم طی پنج سال آینده بتوانیم به وضوح بینایی طبیعی بسیار نزدیک شویم.»

هوداک پس از ترک Neuralink در سال ۲۰۲۱، Science Corporation را بنیان‌گذاری کرد و این شرکت در ابتدا برنامه‌هایی را برای توسعه فناوری‌های پیشرفته مهندسی عصبی و رابط مغز و رایانه تشریح کرد. بااین‌حال، شرکت ابتدا می‌خواهد کارآمدی روش‌هایش را ثابت کند و کسب‌وکاری پایدار بسازد؛ به همین دلیل برای بازگرداندن بینایی افراد کم‌بینا تلاش می‌کند.

در مورد فناوری رابط مغز و رایانه Science Corporation، این شرکت پیش‌تر گفته است که حسگر آن درون جمجمه کاشته می‌شود و روی مغز قرار می‌گیرد؛ برخلاف دستگاه Neuralink که مستقیماً وارد بافت مغز می‌شود.

این شرکت گفته است باور دارد دستگاهش می‌تواند به مقابله با بیماری‌های عصبی کمک کند؛ برای مثال، شاید بتوان از آن برای پایش فعالیت عصبی بیماران مبتلا به تومور مغزی استفاده کرد.

هوداک گفت: «در کوتاه‌مدت، نخستین کاربرد بالینی ما که هنوز به‌طور عمومی اعلام نشده، برای یک بیماری تحلیل‌برنده عصبی است که همه نامش را شنیده‌اند. همچنین سکته مغزی را بررسی می‌کنیم. برای نمونه، اگر بخشی از مغزتان به‌دلیل سکته از بین رفته باشد، با ایجاد اتصال به دو ناحیه متفاوت در بخش‌های عمقی مغز می‌توان تصور کرد که نواحی قشری جدیدی اضافه شوند؛ درست مثل افزودن نواحی کاملاً جدید به مغز، کاری که با الکترودهای متداول اصلاً ممکن نیست. اما در بلندمدت، مأموریت شرکت این است که بفهمد مغز چگونه ذهن را شکل می‌دهد و یاد بگیرد مغزهای مهندسی‌شده بسازد.»

هوداک در ادامه اشاره کرد که Science Corporation بر این باور است که در نهایت افراد زیادی از نوعی BCI استفاده خواهند کرد. او گفت این شرکت برای «افراد سالم ۴۰ساله» طراحی نمی‌کند، اما معتقد است مردم در نهایت تا سن ۶۰ یا ۷۰سالگی به نوعی BCI نیاز پیدا خواهند کرد.

هوداک گفت: «می‌خواهیم بفهمیم چطور می‌توانیم نه‌فقط طول عمر، بلکه دوره سلامت زندگی را هم افزایش دهیم.»