آن‌طور که راما آفولو روایت می‌کند، او از قبل می‌دانست مراکز داده مداری در راه‌اند.

این مهندس کنیایی‌آمریکایی پیش‌تر در بخش رایانش ابری Google کار می‌کرد و سپس در سال ۲۰۲۴، مدت کوتاهی در شبکه ارتباطی Starlink متعلق به SpaceX مشغول به کار شد. تجربه‌های او متقاعدش کرد که رایانه‌ها در فضا ظرفیت بالقوه‌ای دارند که هنوز به کار گرفته نشده است.

او به TechCrunch می‌گوید: «وقتی در SpaceX بودم، سعی کردم این ایده را در داخل شرکت مطرح کنم. گفتند نه. وقتی در Google بودم، سعی کردم این ایده را در داخل شرکت مطرح کنم. گفتند نه.»

بنابراین از SpaceX جدا شد و شرکت تازه‌ای به نام Satlyt را با دفتر مرکزی در سانی‌ویل کالیفرنیا و نایروبی تأسیس کرد. هدف این شرکت ساخت نرم‌افزاری برای ماهواره‌هاست که به گفته او، امکان می‌دهد تعداد زیادی ماهواره در انجام کارهای محاسباتی بزرگ در فضا سهیم شوند. آفولو به‌طور اختصاصی به TechCrunch گفت که این شرکت در دور بذری خود ۸ میلیون دلار جذب سرمایه کرده است.

زمان‌بندی برای او مناسب به نظر می‌رسد. SpaceX از آن زمان تمام‌قد وارد حوزه مراکز داده مداری شده و قرار است نرم‌افزار Satlyt روز پنجشنبه، همراه با نخستین نمونه اولیه طرح مرکز داده فضایی Google با نام Project Suncatcher، با یک موشک SpaceX پرتاب شود.

Satlyt برخلاف SpaceX و Google یا استارتاپ‌هایی مانند Starcloud و Cowboy Space Company، قصد ساخت فضاپیمای اختصاصی خود را ندارد. تیم آفولو در حال ساخت نرم‌افزاری برای اجرای مدل‌های هوش مصنوعی روی ماهواره‌هاست. او رویکرد این شرکت را با VMware و Snowflake مقایسه می‌کند؛ شرکت‌هایی که پلتفرم‌هایشان به کاربران امکان می‌دهند نرم‌افزارهای پیچیده را بدون نگرانی درباره زیرساخت‌های زیربنایی اجرا کنند.

او گفت: «اگر شرکت‌هایی مثل SpaceX که در حال ساخت مراکز داده مداری هستند، آیفون باشند، ما اندروید را به‌عنوان یک اکوسیستم باز و یکپارچه می‌سازیم.» به بیان دیگر، Satlyt می‌خواهد نرم‌افزاری ارائه دهد که با ماهواره‌های شرکت‌های مختلف کار کند.

Satlyt تاکنون نرم‌افزار خود را در دو مأموریت آزمایشی به فضا فرستاده است. تمرکز اولیه این شرکت، افزایش بهره‌وری عملیاتی فضاپیماهاست؛ فضاپیماهایی که معمولاً برای حل مشکلات پیش‌آمده به کنترل‌کننده‌های پرواز روی زمین متکی‌اند. ارسال داده به زمین که «دان‌لینک» نام دارد، پرهزینه و اغلب کند است؛ بنابراین، استفاده از هوش مصنوعی برای تصمیم‌گیری در فضاپیما می‌تواند صرفه‌جویی واقعی به همراه داشته باشد؛ چه در رفع ناهنجاری‌ها و چه در پردازش داده‌های حسگرها روی فضاپیما به‌جای زمین.

اوایل امسال، Satlyt مدل هوش مصنوعی Gemma متعلق به Google DeepMind را روی فضاپیمایی که Momentus اداره می‌کند، مستقر کرد. این مدل حجم یک مخابره درباره خطاهای نرم‌افزاری فضاپیما را بیش از ۶۰ درصد کاهش داد؛ نوعی افزایش بهره‌وری که به گفته آفولو می‌تواند سالانه صدها هزار دلار برای هر ماهواره صرفه‌جویی به همراه داشته باشد.

پرتاب این هفته، نرم‌افزار Satlyt را روی فضاپیمایی به کار می‌گیرد که TakeMe2Space، استارتاپی هندی فعال در ساخت سخت‌افزارهای محاسباتی برای ماهواره‌ها، آن را ساخته است. در این مأموریت سه مشتری حضور دارند: NASA که هزینه آزمایش پروتکل‌های رایانش ابری در فضا را می‌پردازد؛ Stellerian، استارتاپی متمرکز بر پایش فضایی (ردگیری اجرام در مدار) که می‌خواهد بارهای کاری پردازش تصویر را آزمایش کند؛ و خود TakeMe2Space که قصد دارد نشان دهد ماهواره‌اش می‌تواند نرم‌افزار شرکت‌های دیگر را میزبانی کند.

در حال حاضر، تعداد GPUهای قدرتمند در مدار اندک است. فعلاً محتمل‌ترین فرصت در همان نوع بارهای کاری‌ای نهفته است که Satlyt روی آن‌ها کار می‌کند. اما پروژه بعدی شرکت، نشان دادن امکان ایجاد یک سامانه محاسباتی مشترک ــ یک ابر ــ میان دو ماهواره متفاوت است؛ هدفی که انتظار دارد سال آینده آن را آزمایش کند. در صورت موفقیت، این طرح به شرکت امکان می‌دهد به‌عنوان ارائه‌دهنده‌ای مستقل از سازندگان فضاپیما، یک ابر محاسباتی واقعی در مدار ایجاد کند.

آفولو گفت: «می‌توان این‌طور به موضوع نگاه کرد که ما ماهواره شما را به یک سرویس مدیریت‌شده و درآمدزا تبدیل می‌کنیم.»

دور بذری Satlyt را Non Sibi Ventures مستقر در هیوستون رهبری کرد. برنارد هریس، شریک این شرکت که بیش از ۲۰ سال فضانورد NASA بود، به شکل‌گیری اطمینان شرکت به یک کسب‌وکار نوآورانه فضایی کمک کرد.

یکی از دلایل سرمایه‌گذاری این شرکت آن بود که موفقیت Satlyt به بلندپروازانه‌ترین چشم‌انداز مراکز داده فضایی وابسته نیست؛ چشم‌اندازی که با اقتصاد نامطمئن و گلوگاه پرتاب روبه‌روست. کنت لوکاس، شریک Non Sibi، به TechCrunch گفت: «برای اینکه راما به موفقیتی چشمگیر برسد، لازم نیست مراکز داده‌ای در فضا وجود داشته باشد، درست است؟ رشد این کسب‌وکار می‌تواند صرفاً به تعداد ماهواره‌هایی وابسته باشد که به فضا پرتاب می‌شوند.»

آفولو امیدوار است تا پایان این دهه، نرم‌افزارش روی ۲۰ درصد ماهواره‌ها فعال باشد؛ زمانی که انتظار دارد تقریباً همه سازندگان فضاپیما، GPUها و پردازنده‌های پیشرفته مشابه را در ماهواره‌های خود به کار بگیرند.

او می‌گوید: «اگر ماهواره‌ای به فضا بفرستید و GPU روی آن نگذارید، دست‌کم به خودتان ضرر زده‌اید، درست است؟»

Satlyt یکی از ده‌ها استارتاپی است که TechCrunch آن‌ها را ارزیابی کرده و در قالب رقابت گسترده‌تر Battlefield، این هفته در رویداد Disrupt در مرکز شهر سان‌فرانسیسکو حضور دارند. این رویداد سه‌شنبه آغاز می‌شود. اطلاعات بیشتر را اینجا بخوانید.