شرکت سازنده مرورگر Opera استاندارد وب جدیدی معرفی کرده است که به کاربران امکان می‌دهد مدل‌های هوش مصنوعی را مستقیماً در مرورگر اجرا کنند، بی‌آنکه به فضای ابری متکی باشند.

استاندارد جدید WebAI برای کار با مدل‌های متنوع هوش مصنوعی طراحی شده است. Opera از Gemma متعلق به Google به‌عنوان نمونه‌ای از این مدل‌ها نام می‌برد؛ مدلی با وزن‌های باز که Google نخستین‌بار دو سال پیش معرفی کرد. این شرکت می‌گوید WebAI در رایانه‌های Mac از مدل پایه‌ای که Apple روی دستگاه اجرا می‌کند نیز پشتیبانی می‌کند.

اما Opera می‌گوید WebAI به مدل خاصی محدود نیست و برای پشتیبانی از طیف گسترده‌ای از سامانه‌های هوش مصنوعی با وزن‌های باز ساخته شده است. WebAI حاصل کارهای پیشین Opera برای آوردن مدل‌های محلی به مرورگرهایش است.

Opera قابلیت‌های جدید هوش مصنوعی را در قالب پیش‌نمایشی اولیه در مرورگر اصلی خود، Opera One، عرضه می‌کند. این شرکت می‌گوید Opera GX، مرورگری که برای گیمرها و استریمرها ساخته شده، و Opera Neon، مرورگری که از عامل‌های هوش مصنوعی برای انجام کارها استفاده می‌کند، نیز به‌زودی همین قابلیت‌ها را دریافت خواهند کرد. به گفته این شرکت، کاربران باید خودشان انتخاب کنند که این قابلیت را فعال کنند یا نه.

مدل‌های با وزن‌های باز مزایای متعددی برای کاربران دارند. از جمله اینکه معمولاً دانلود و استفاده از آن‌ها رایگان است. وزن‌های زیربنایی این مدل‌ها نیز در دسترس عموم قرار دارد و به توسعه‌دهندگان آزادی بیشتری می‌دهد تا نحوه عملکردشان را سفارشی‌سازی کنند. بااین‌حال، مدل‌های با وزن‌های باز برخلاف نرم‌افزارهای کاملاً متن‌باز همچنان با محدودیت‌هایی همراه‌اند.

این شرکت همچنین گفت که حفظ حریم خصوصی مزیت دیگری است. کاربران می‌توانند از قابلیت‌های هوش مصنوعی استفاده کنند، بی‌آنکه اطلاعات شخصی‌شان را به سرورهای یک شرکت بفرستند یا هزینه اشتراک هوش مصنوعی مبتنی بر فضای ابری را بپردازند.

این شرکت در اطلاعیه خود گفت: «توسعه‌دهندگان می‌توانند قابلیت‌های هوش مصنوعی را بدون راه‌اندازی زیرساخت هوش مصنوعی یا پرداخت هزینه برای هر درخواست اضافه کنند. کاربران به اشتراک هوش مصنوعی نیاز ندارند، اطلاعاتی که هوش مصنوعی محلی پردازش می‌کند روی دستگاه خودشان می‌ماند و کنترل هوش مصنوعی رایانه‌شان نیز در اختیار خودشان است.»

این شرکت گفت WebAI همچنین به هر کسی امکان می‌دهد متن تولید کند، محتوا را دسته‌بندی کند و ارتباط میان داده‌های مختلف را درک کند؛ همه این کارها مستقیماً در مرورگر انجام می‌شود.

با قدرتمندتر شدن دستیارهای هوش مصنوعی و دسترسی آن‌ها به اطلاعات شخصی، نگرانی‌ها درباره حفظ حریم خصوصی رو به افزایش گذاشته است. کاربران اغلب حجم زیادی از اطلاعات شخصی خود را در اختیار چت‌بات‌های هوش مصنوعی قرار می‌دهند، گاهی بی‌آنکه بدانند این داده‌ها چگونه ذخیره یا استفاده می‌شوند.

مدل‌های محلی جایگزینی برای این روش هستند، زیرا پردازش روی دستگاه خود کاربر انجام می‌شود، نه روی سرور ابری یک شرکت. این روش همه خطرهای مربوط به حریم خصوصی را از بین نمی‌برد، اما کنترل بیشتری در اختیار کاربران می‌گذارد. بنابراین منطقی است که Opera طی سال‌ها، حریم خصوصی دیجیتال را به یکی از مزیت‌های اصلی خود تبدیل کرده است.

بااین‌حال، این روش هزینه‌هایی هم دارد. اجرای مدل‌های هوش مصنوعی به‌صورت محلی فشار بیشتری به رایانه کاربر وارد می‌کند و ممکن است بر عملکرد آن اثر بگذارد. Opera خاطرنشان می‌کند که عملکرد مدل به سخت‌افزار دستگاه بستگی دارد.