این هفته، نسخه ۲۰۲۶ فهرست شرکت‌های فناوری اقلیمی که باید زیر نظر داشت را منتشر کردیم. این پروژه سالانه را تیم MIT Technology Review تهیه می‌کند. هدف ما معرفی برخی از پیشرفت‌ها و شرکت‌های نویدبخش و جالبی است که به‌نظرمان در حوزه فناوری اقلیم و انرژی ارزش توجه دارند.

این فهرست همیشه برای من روزنه‌ای از امید است؛ ایده‌های شگفت‌انگیزی در حال شکل‌گیری‌اند که می‌توانند شیوه تأمین انرژی جهان را تغییر دهند یا ما را از سوخت‌های فسیلی دور کنند و انتشار گازهای گلخانه‌ایِ مسبب تغییرات اقلیمی را کاهش دهند.

شرکت‌هایی که انتخاب می‌کنیم معمولاً بازتاب‌دهنده جنبه‌های مختلفی از شرایط کنونی‌اند. در ادامه، تعدادی از شرکت‌های منتخب و محورهای مهمی را که ارزش برجسته‌کردن دارند، معرفی می‌کنم.

چین در کانون دنیای فناوری اقلیم و انرژی قرار دارد

ببخشید؛ می‌دانم قبلاً هم این نکته را گفته‌ام. می‌توانید به من لقب کاپیتان بدیهیات بدهید. اما به‌نظرم برتری چین در فناوری انرژی، روندی جهانی است که ارزش تکرار و یادآوری دارد.

بزرگ‌ترین شبکه برق جهان در چین قرار دارد و انرژی‌های تجدیدپذیر با سرعتی به شبکه متصل می‌شوند که تصورش هم برایم دشوار است. Envision Energy، غول حوزه انرژی‌های تجدیدپذیر که برای دومین‌بار در فهرست ما حضور دارد، از جمله شرکت‌هایی است که به این رشد شتاب بخشیده‌اند. این شرکت تاکنون بیش از ۱۰۰ گیگاوات ظرفیت بادی در سراسر جهان نصب کرده و همچنین بیش از ۵۰ گیگاوات‌ساعت ظرفیت ذخیره‌سازی باتری ایجاد کرده است.

Envision هم مانند بسیاری از شرکت‌های چینی دیگر، نگاهی فراتر از بازار شلوغ چین دارد و در پی گسترش فعالیت‌هایش در خارج از کشور است. این شرکت در آلمان، برزیل و استرالیا پروژه‌هایی دارد و قرار است به‌زودی فعالیتش را در ویتنام آغاز کند.

چین در نوآوری در فناوری‌های کلیدی نیز پیشتاز است. ظرفیت باتری‌های نسل بعدی که شرکت‌های این کشور تولید می‌کنند، برایم بسیار جالب است: همه شرکت‌های بزرگ و تعداد زیادی از شرکت‌های کوچک‌تر، برای توسعه باتری‌های حالت‌جامد رقابت می‌کنند. این باتری‌ها می‌توانند هم از باتری‌های کنونی خودروهای برقی ایمن‌تر باشند و هم برد بیشتری داشته باشند.

WeLion New Energy به‌ویژه جالب‌توجه است. این شرکت باتری‌سازی سال گذشته از دستاورد مهمی در آزمایشگاه خبر داد: دستیابی به چگالی انرژی ۸۲۴ وات‌ساعت به‌ازای هر کیلوگرم؛ بیش از سه برابر چگالی انرژی باتری‌های لیتیوم‌یونی متداول امروزی. تعمیم نتایج آزمایشگاهی در پژوهش‌های باتری به تولید انبوه بسیار دشوار است، اما WeLion در عین حال در حال توسعه باتری‌های نیمه‌جامد است؛ فناوری‌ای که ممکن است زودتر از سلول‌های کاملاً حالت‌جامد به نتیجه برسد و در عین حال عملکرد باتری‌های لیتیوم‌یونی را بهبود دهد.

همه می‌خواهند سهمی از بازار مراکز داده داشته باشند

در فهرست امسال فقط سه شرکت آمریکایی گنجانده‌ایم که دو مورد از آن‌ها با توجه به تلاش شرکت‌های بزرگ فناوری برای تأمین برق مراکز داده، از حمایت چشمگیری برخوردار شده‌اند. (شرکت سوم، Brimstone، به موضوع داغ سیاسی دیگری، یعنی مواد معدنی حیاتی، روی آورده است.) تقاضا برای فناوری‌هایی که بتوانند برق پایدار تأمین کنند، بسیار بالاست.

Fervo Energy با استفاده از حفاری افقی و شکست هیدرولیکی، انرژی زمین‌گرمایی نسل بعد را به شبکه برق می‌رساند تا بهره‌برداری از این انرژی در مناطق بیشتری عملی شود. این شرکت در ماه مه وارد بورس شد و از طریق عرضه اولیه سهام ۲٫۲ میلیارد دلار جذب کرد. همچنین قصد دارد تا پایان سال ۲۰۳۰ نیروگاه‌هایی با ظرفیت مجموع یک گیگاوات را به بهره‌برداری برساند.

X-energy در حال ساخت رآکتورهای هسته‌ای کوچک ماژولار با خنک‌کننده هلیومی است. اندازه کوچک این رآکتورها امکان به‌کارگیری انعطاف‌پذیر آن‌ها را فراهم می‌کند. این شرکت در حال حاضر با همکاری Amazon روی ساخت مجموعه‌ای از این رآکتورها با ظرفیت ۳۲۰ مگاوات در ریچلندِ ایالت واشنگتن کار می‌کند. (بد نیست اشاره کنم که برایم جالب است بدانم این فناوری چه کاربردی در تأسیسات صنعتی خواهد داشت؛ این شرکت با Dow توافقی دارد که ممکن است به‌کارگیری آن را در یکی از کارخانه‌های شیمیایی این شرکت در اوایل دهه ۲۰۳۰ ممکن کند.)

شبکه برق به پشتیبانی نیاز دارد و ذخیره‌سازی انرژی در آینده نقشی کلیدی خواهد داشت

می‌دانم، می‌دانم؛ از وقتی چهار سال پیش نوشتن این خبرنامه را شروع کردم، مدام درباره باتری‌ها حرف زده‌ام. اما بازار ذخیره‌سازی انرژی در این مدت حتی از انتظارات من هم فراتر رفته است. با اتصال سریع نیروگاه‌های خورشیدی و بادی به شبکه، برای پاسخ‌گویی به بخش بیشتری از تقاضای برق، به ذخیره‌سازی انرژی نیاز داریم.

Form Energy برای سومین‌بار به‌دلیل باتری‌های آهن‌ـ‌هوا در این فهرست قرار گرفته است؛ باتری‌هایی که می‌توانند ذخیره‌سازی بلندمدت انرژی را ارزان‌تر کنند. این شرکت پروژه عظیمی با ظرفیت ۳۰ گیگاوات‌ساعت در دست اجرا دارد که برای کمک به تأمین برق یکی از مراکز داده Google به‌کار خواهد رفت. این پروژه پس از راه‌اندازی، که قرار است در چند مرحله و بین سال‌های ۲۰۲۸ تا ۲۰۳۱ انجام شود، ممکن است از نظر ظرفیت به بزرگ‌ترین پروژه باتری جهان تبدیل شود.

Energy Dome رویکرد دیگری در پیش گرفته و از دی‌اکسیدکربن فشرده برای ذخیره انرژی در شبکه برق استفاده می‌کند. این فناوری در دوره‌های طولانی‌تر (مثلاً ۱۰ ساعت یا بیشتر) هم‌اکنون از باتری‌های لیتیوم‌یونی ارزان‌تر است و شرکت در تلاش است آن را به‌سرعت گسترش دهد. در سال ۲۰۲۲، پیش از آن‌که نخستین نیروگاه تجاری این شرکت راه‌اندازی شود، درباره آن نوشتم. اکنون این شرکت برای احداث نیروگاه‌هایی با ظرفیت مجموع بیش از ۳۰ گیگاوات‌ساعت در سراسر جهان برنامه دارد؛ از جمله یک نیروگاه با همکاری Google در ایرلند که قرار است در سال ۲۰۲۸ به بهره‌برداری برسد.

شرکت Moment Energy نیز در تلاش است از یک میلیون باتری خودروهای برقی استفاده کند که انتظار می‌رود تا سال ۲۰۳۰ به پایان عمرشان برسند. این شرکت در ونکوورِ استان بریتیش کلمبیا تأسیساتی دارد که باتری‌های کارکرده را برای تأمین برق پشتیبان بازآماده‌سازی می‌کند.

امسال برای فناوری اقلیمی فقط با روزهای روشن و اتفاق‌های خوشایند همراه نبوده است. بااین‌حال امیدوارم برخی از شرکت‌های این فهرست و فناوری‌هایی که توسعه می‌دهند، همچنان ما را در مسیر درست پیش ببرند.

این مقاله از The Spark، خبرنامه هفتگی اقلیمی MIT Technology Review است. برای دریافت آن در صندوق ورودی ایمیلتان در هر چهارشنبه، از اینجا ثبت‌نام کنید.