این مطلب ابتدا در The Algorithm، خبرنامه هفتگی ما درباره هوش مصنوعی، منتشر شد. برای اینکه مطالبی از این دست را زودتر در صندوق ورودی ایمیلتان دریافت کنید، از اینجا ثبت‌نام کنید.

تا همین اواخر، کاربران اینترنت را می‌شد به دو دسته تقسیم کرد: ربات‌ها و انسان‌ها. وب‌سایت‌ها مدت‌هاست به ربات‌ها اجازه می‌دهند کارهای خودکاری مثل ثبت محتوای صفحات وب را انجام دهند، اما برای اینکه ربات‌ها به چه چیزهایی دسترسی داشته باشند و چگونه رفتار کنند، قواعدی وجود دارد. به‌هرحال، وب در درجه اول برای انسان‌ها طراحی شده است؛ هرچند گاهی مجبوریم برای اثبات اینکه ربات نیستیم، معماها و کپچاها را حل کنیم.

اما عرضه عامل‌های شخصی هوش مصنوعی همه‌چیز را دگرگون کرده است. این عامل‌ها می‌توانند کارهایی مثل رزرو پرواز یا اتاق هتل را به‌جای شما انجام دهند. عرضه اپلیکیشن‌هایی مانند Dots از OpenAI و Muse از Meta اخیراً استفاده از این عامل‌ها را در مقیاسی گسترده ممکن کرده است. Muse در نخستین ماه عرضه‌اش ۵ میلیون بار دانلود شد و ترافیک وبِ عامل‌های هوش مصنوعی از اوت تا سپتامبر سه برابر شد. 

هم‌نشینی این عامل‌ها با کاربران انسانی در اینترنتی که عمدتاً برای اولویت‌دادن به انسان‌ها طراحی شده، نتیجه خوبی نداشته است؛ بسیاری از وب‌سایت‌ها عامل‌های هوش مصنوعی‌ای را مسدود کرده‌اند که مصرف‌کنندگان برای چانه‌زنی بر سر قیمت یا برنامه‌ریزی سفر به کار گرفته‌اند. بااین‌حال، اگر تقاضا برای عامل‌ها همچنان افزایش یابد، اینترنت بیش‌ازپیش برای آن‌ها بازطراحی خواهد شد، نه برای ما. 

این تغییرات در راه‌اند، چون عامل‌ها واقعاً سومین دسته از بازدیدکنندگان وب را شکل می‌دهند. البته آن‌ها انسان نیستند و با سرعت ماشین از اینترنت استفاده می‌کنند. اما کاملاً هم شبیه ربات‌ها نیستند، چون از طرف افراد مشخصی کارهایی را انجام می‌دهند که می‌توانند کاملاً مشروع و مفید باشند. فقط این کارها را سریع‌تر از انسان انجام می‌دهند. 

ازآنجاکه عامل‌ها در چارچوب سیستم‌هایی که برای تشخیص ربات‌ها از انسان‌ها داریم نمی‌گنجند، برخی پلتفرم‌ها، به‌ویژه آن‌هایی که حساسیت امنیتی بیشتری دارند، ترجیح داده‌اند آن‌ها را به‌کلی ممنوع کنند. TechCrunch اخیراً گزارش داد که کاربران در به‌کارگیری عامل‌هایشان در وب‌سایت‌هایی از Pizza Hut گرفته تا Yelp با مشکل روبه‌رو شده‌اند؛ Yelp به هوش مصنوعی اجازه رزرو میز رستوران نمی‌دهد. Amazon عامل‌های Muse را مسدود کرده و برای مسدودکردن عامل‌های استارتاپ هوش مصنوعی Perplexity نیز درگیر نبردی حقوقی شده است. هرچند قاضی اخیراً به‌نفع Perplexity رأی داد، Amazon درخواست تجدیدنظر داده و در آن استدلال کرده است که عامل‌های هوش مصنوعی کسب‌وکار تبلیغاتی این شرکت را تهدید می‌کنند، چون تشخیص اینکه چه تبلیغاتی را انسان‌ها دیده‌اند و چه تبلیغاتی به ربات‌ها نمایش داده شده، دشوارتر می‌شود.

این مسدودسازی‌ها برای کاربران پیشرو آزاردهنده است، اما ایتن مولیک، دانشیار مدرسه وارتون دانشگاه پنسیلوانیا، پیش‌بینی می‌کند که به‌زودی کل وب را تحت‌تأثیر قرار خواهد داد. برای مثال، وقتی استفاده از عامل‌های هوش مصنوعی برای درخواست بازپرداخت وجه یا چانه‌زنی بر سر قیمت فراگیر شود، این عامل‌ها بخش‌های خدمات مشتریان را چنان با درخواست‌های فراوان روبه‌رو می‌کنند که دیگر استفاده از آن‌ها برای انسان‌های واقعی ممکن نخواهد بود. او اخیراً در لینکدین نوشت: «انسان‌ها سرانجام وقتی عامل‌هایشان اجازه نداشته باشند از طرف آن‌ها این کارها را انجام دهند، بسیار کلافه خواهند شد.»

اگر تقاضا برای عامل‌های شخصی افزایش یابد، پلتفرم‌ها راهی برای پذیرش آن‌ها پیدا خواهند کرد. این موضوع به‌ویژه از آن جهت صادق است که بخش عمده ترافیک وبِ عامل‌های هوش مصنوعی به سایت‌های تجارت الکترونیک اختصاص دارد؛ یعنی اگر پلتفرم‌ها به لشکر عامل‌های هوش مصنوعی جدید اجازه دهند از طرف انسان‌های واقعی خرید کنند، می‌توانند از این راه درآمد کسب کنند. درواقع، غول تجارت الکترونیک Shopify همین حالا با ایجاد مسیرهای پرداخت اختصاصی برای عامل‌ها، که از صفحاتی طراحی‌شده برای انسان‌ها عبور نمی‌کنند، از آن‌ها استقبال می‌کند. 

پرسش فوری این است که در این روند، چه بر سر اینترنتی می‌آید که بقیه ما از آن استفاده می‌کنیم. به وبی عادت کرده‌ایم که در آن، با وجود طراحی روزافزونش برای بهره‌کشی از توجه ما، دست‌کم کاربران موردنظر همچنان انسان‌ها بوده‌اند. اما ممکن است جای این اینترنت را وبی بگیرد که برای عامل‌هایی بهینه شده است که در نهایت از ما بیشتر خواهند شد؛ و این، تجربه انسان‌هایی را که باقی می‌مانند، از قبل هم ناخوشایندتر می‌کند.

این وضعیت ممکن است چگونه پیش برود؟ شاید وب‌سایت‌ها هرچه بیشتر به‌عنوان مقصدی برای کاربران واقعی نادیده گرفته شوند. انسان‌هایی که می‌خواهند خودشان محصولات را مرور و مقایسه کنند، با رابط‌های کاربری بدتری روبه‌رو می‌شوند. سیستم‌های احراز هویت بی‌نقص نیستند؛ تصور کنید مدام از شما بخواهند ثابت کنید انسان هستید، نه یک عامل (و شاید برای این کار لازم باشد عنبیه چشمتان را اسکن کنید). آن ژاکتی که می‌خواهید یک قیمت واحد برای همه ندارد و در عوض، به عامل‌های افراد مختلف قیمت‌های متفاوتی نشان می‌دهد. هیچ‌وقت نمی‌توانید مطمئن باشید که توصیه عامل شما تحت‌تأثیر تبلیغات یا کمیسیون‌های پلتفرم قرار نگرفته است.

این تصویر فاصله زیادی با آینده‌ای دارد که Google، Anthropic و OpenAI وعده داده‌اند؛ آینده‌ای که در آن عامل‌های هوش مصنوعی قدرت و اهرم چانه‌زنی بیشتری در اختیار مصرف‌کنندگان قرار می‌دهند. اما این وعده هم دور از ذهن نیست. عامل‌ها می‌توانند با مقابله با صورت‌حساب‌های پزشکی نادرست یا یافتن بیمه خودرو ارزان‌تر، واقعاً به مردم کمک کنند. 

اینکه آیا واقعاً می‌توان از آن‌ها برای چنین هدف‌هایی استفاده کرد یا نه، به قواعدی بستگی دارد که نحوه تعامل عامل‌ها با وب‌سایت‌ها و کارهایی را که اجازه انجامشان را دارند، تعیین می‌کنند. 

این قواعد هنوز در حال تدوین‌اند. برخی از آن‌ها به‌نفع همه ما خواهند بود؛ برای مثال، نه مصرف‌کنندگان و نه کسب‌وکارها نمی‌خواهند عامل‌ها اطلاعات کارت اعتباری را هر جا که در وب می‌گردند به این‌سو و آن‌سو ببرند، و وضع قواعدی برای امن‌ترکردن عامل‌ها اتفاق خوبی است. اما قواعد بحث‌برانگیزتر، مثل اینکه آیا کسب‌وکارها می‌توانند عامل‌ها را از وب‌سایت‌هایشان مسدود کنند یا مانع شوند که عامل‌ها برای مصرف‌کنندگان معامله‌های بهتری بگیرند، تعیین خواهند کرد که آیا وب به بزرگراهی برای عامل‌هایی تبدیل می‌شود که برای ما کار می‌کنند یا علیه ما.