SoftBank شاید نخستین شرکتی نباشد که روی یک موج داغ سرمایه‌گذاری می‌کند، اما وقتی دست به این کار می‌زند، سرمایه‌گذاری‌اش بسیار بزرگ است.

نمونه‌اش سرمایه‌گذاری ۳۰ میلیارددلاری این شرکت در OpenAI است که اوایل سال ۲۰۲۵ انجام شد؛ یا اعلامش در فوریه مبنی بر اینکه شرکت زیرمجموعه‌اش، SB Energy، ۳۳ میلیارد دلار برای ساخت یک نیروگاه گاز طبیعی با ظرفیت ۹٫۲ گیگاوات هزینه خواهد کرد. اگر نمی‌توانی اولین نفر باشی، دست‌کم از همه بزرگ‌تر باش؛ ظاهراً منطق همین است.

ظاهراً این رویکرد به حوزه تأمین تجهیزات هم سرایت کرد و سفارش‌ها نیز در ابعادی بسیار بزرگ ثبت شدند. بنا بر گزارش‌ها، SoftBank از حدود دو سال پیش برای بیش از ۱۳ گیگاوات توربین پیش‌پرداخت کرد؛ ظرفیتی که نزدیک به ۵۰ درصد بیش از نیازش بود.

بی‌تردید، تصمیم به سفارش بیش از نیاز به SoftBank کمک کرد تأمین توربین‌ها را تضمین کند و پروژه‌هایش را سریع‌تر پیش ببرد.

پیتر گاردت، مدیرعامل Noreva، در پاسخ ایمیلی به TechCrunch گفت: «اگر SB Energy می‌خواست همین حالا تعدادی توربین در اختیار داشته باشد، چاره‌ای جز ثبت سفارش بیش از نیاز برای توربین‌هایی که قرار بود در آینده تحویل شوند، نداشت.»

جهان انرژی از سرعت و ابعاد افزایش تقاضای برق ناشی از هوش مصنوعی غافلگیر شد. صف سفارش توربین اکنون تا اوایل دهه ۲۰۳۰ امتداد دارد. در شرایطی که گاز طبیعی به‌تدریج به یکی از منابع اصلی تأمین برق برای رونق هوش مصنوعی تبدیل می‌شد، ماسایوشی سان، مدیرعامل شرکت، شرط بست که با به‌کارگیری ذخیره مالی هنگفت شرکت سرمایه‌گذاری‌اش می‌تواند بخشی از بازار را در اختیار بگیرد. اگر دنیای هوش مصنوعی برای مراکز داده‌اش برق می‌خواست، باید سراغ او می‌آمد.

اکنون به نظر می‌رسد این شرط‌بندی نتیجه‌ای نداشته است. SoftBank روز سه‌شنبه از زیان فصلی ۷٫۱ میلیارددلاری خبر داد که بیش از نیمی از آن ناشی از زیان‌های مرتبط با تجهیزات تولید برق بود. این سرمایه‌گذار برای تضمین سفارش‌ها به تولیدکنندگان توربین پیش‌پرداخت‌های غیرقابل‌استرداد داده بود و حالا بخش بزرگی از این مبالغ را بی‌ارزش تلقی می‌کرد.

گاردت گفت این اقدام همچنین راهی پرهزینه برای کشف قیمت بود. SoftBank به‌جای آنکه بهای بیش از حدی بپردازد و با این حال با کمبود توربین روبه‌رو شود، هم بیش از حد پرداخت کرد و هم بیش از نیاز سفارش داد.

گاردت گفت: «این هزینه صرفاً به این معناست که فرایند کشف قیمت سرانجام به نتیجه رسیده است.»

ابعاد این شرط‌بندی اشتباه — بیش از ۳ میلیارد دلار — بازتابی از تب‌وتاب بازار برق است که دنیای هوش مصنوعی را فراگرفته است. بسیاری از شرکت‌های بزرگ رایانش ابری و توسعه‌دهندگان، در مواجهه با انتظار چندساله برای اتصال به شبکه برق، به گاز طبیعی روی آورده‌اند؛ منبعی که نوعی پشتوانه مطمئن انرژی و گزینه‌ای اثبات‌شده و آشنا به شمار می‌رود.

با افزایش مدت فعالیت مراکز داده هوش مصنوعی، گردانندگان آن‌ها شناخت بهتری از نیازهای لازم برای تداوم کار این مراکز پیدا می‌کنند. گاز طبیعی شاید گزینه‌ای مطمئن به نظر برسد، اما همچنان خطرهایی دارد؛ از جمله محدودیت عرضه در زمستان، زمانی که ذخایر کاهش می‌یابد و تقاضا بالا می‌رود. برنت نلسون، مدیر ارشد اجرایی بخش بازارها و راهبرد در Ascend Analytics، روز چهارشنبه در پادکست Equity به این موضوع اشاره کرد.

نلسون با توجه به این مسائل گفت که اتصال به شبکه برق شاید همچنان بهترین گزینه آن‌ها باشد. برای بیشتر مراکز داده، اتصال به شبکه مناسب‌تر است؛ هرچند ظرفیت آن می‌تواند کمتر از میزانی باشد که معمولاً درخواست می‌کنند. نلسون گفت برای جبران کمبود، باتری‌های بزرگ گزینه‌ای مقرون‌به‌صرفه‌اند. این باتری‌ها می‌توانند به کاهش بار اوج مصرف کمک کنند یا در زمان درخواست شرکت برق برای کاهش مصرف، برق‌رسانی را ادامه دهند.

ممکن است گردانندگان مراکز داده نیز به همین نتیجه برسند و در پی آن، بازار گاز طبیعی کندتر از آنچه SoftBank انتظار داشت توسعه یابد.

بعید است زیان‌های SoftBank در حوزه گاز طبیعی به اثر دومینویی منجر شود و موجی از لغو پروژه‌های نیروگاه‌های گازی را در پی داشته باشد؛ تقاضای برق هوش مصنوعی ظاهراً آن‌قدر بزرگ است که چنین اتفاقی بعید به نظر می‌رسد. فعلاً بازار گاز طبیعی همچنان رونق دارد، هرچند شاید SoftBank به سقف رشد آن پی برده باشد.